DE LEYN GEBRS. bvba

WAAROM GEBRUIK VAN HERBRUIKMATERIALEN?  

Waarom afbraakwerken?

In de stad:

• Bouwvallige gebouwen dienen gesloopt te worden.

• Nieuwe projecten kunnen zodoende een kans krijgen
  de stad een nieuwe wooncultuur te geven.

• Voorkomen van verkrotting in grote wooncentra.

• Restauratie van oude woningen en monumenten.
   

Op het platteland: - Hoevetjes restaureren in landelijke gedeelten.

• Authenticiteit blijft behouden

• Groot kenmerk: milieuvriendelijk

Hoe vermijden van afbraakpuin?

Recuperen op 2 manieren:

1. Bepaalde materialen zoals oude bakstenen, behouwen natuursteen, marmer bladen, vloeren, gebakken pannen, tegels …e.d. die in goede staat zijn kunnen worden herbruikt en moeten dus niet naar een breekinstallatie worden afgevoerd.
   
   
   
   Gerecupereerde stenen worden op een depot schoongemaakt, terug gestapeld en verpakt en door aannemers woningbouw of particulieren hergebruikt in de bouwsector.
   
   Ook restaurateurs van openbare gebouwen of monumenten, zoals kerken, stadhuizen...e.d. komen terecht bij ons.
   Alleen herbruikstenen kunnen de pracht van vroeger terug uitstralen in oude en
   waardevolle gebouwen.
   
   Mogen wij eveneens vermelden dat men volop begonnen is met bakstenen en andere bouwmaterialen te recupereren ongeveer 30 jaar geleden.
    

2. Zijn de stenen niet bruikbaar dan wordt alle puin verwerkt in een verbrijzelaar tot steenslag dat op de bouwplaats zelf opnieuw kan gebruikt worden.
   Puin wordt gedefinieerd als de steen- en zandachtige fractie van afval afkomstig van gebouwen, renoveren of slopen van gebouwen, kunstwerken, wegen of andere inrichtingen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen betonpuin, metselwerkpuin, mengpuin van beton en metselwerk en puin van asfaltmengsels. Het grootste deel hiervan komt voor herbruik in aanmerking, daar het slechts weinig onzuiverheden bevat en hoeft dus niet gestort te worden.
   Puin kan alsook gebruikt worden om terreinen te nivelleren,
   aanleggen van parkings …e.d.
   Nieuwe grondstoffen worden gespaard zoals klei, zand en grind die uit de natuur worden gehaald.

Waarom herbruikstenen gebruiken?

• Per klassieke woning moet men minimum 20 m3 grondstoffen (klei) aanboren indien men voor het paramentwerk nieuwe bakstenen gebruikt.

• Herbruikstenen hebben het uiterlijk ruw te zijn aan het oppervlak, een rustiek uitzicht te geven (zelfs de machinale stenen).

• Elke steen kan men van vorm uniek noemen (handvaardig
  gemaakt)

• Met natuurlijke kleisoorten gemaakt.

• Vormgeving volgens oude productiemethodes (ambachtelijk).

• Het bakproces in oude veldovens.

• Vermetsen vroeger met kalkmortel waardoor mortelresten op de stenen achterblijven en een speciaal karakter aan de stenen geeft.

• Ruw tot grof uiterlijk met vele kleurschakeringen.

• Zuivere grondstoffen die terug in het circuit van de samenleving komen (chemische stoffen worden vermeden).

• Gerecupereerde stenen passen voor iedere bouwstijl (van modern tot rustiek)

• Hebben de nodige eigenschappen die hedendaags worden
  gesteld aan gevelstenen.

• Werden vroeger keihard gebakken in veldovens op zeer hoge
  temperaturen en nemen weinig water op.

• Vroeger nam men de tijd om materiaal te produceren, terwijl het nuveel sneller moet gebeuren en dikwijls geforceerd wordt, hetgeen de kwaliteit niet ten goede komt.

• Zijn minder onderhevig aan vervuiling, monumenten getuigen hiervan.

• Keuze in overvloed, selectie kan gemaakt worden in structuur, van ruw tot meer gladde afwerking, van klein tot groot formaat, van smalle stenen tot dikke stenen.

• Herbruikstenen hebben een grondige en natuurlijke selectie
  doorgemaakt omwille van de tijd en de weersomstandigheden zodat enkel de degelijke stenen overblijven.

• De kwaliteit is dermate groot, dat handgevormde polderstenen (100 tot 250 jaar oud) nog perfect bruikbaar zijn, maar ook machinaal gevormde polderstenen hebben een onweerstaanbare charme.

• Typisch voor oude stenen zijn de maattoleranties, de kleur-
  schakeringen en de grillige vormen.

• Met herbruikstenen bouwen is een stukje verleden naar zich
  toe-eigenen. De stijlvolle pracht, de geborgenheid, de gezelligheid, de schilderachtigheid wordt terug in het leven
  geroepen met rustieke gevelstenen.

Er bestaat nog geen databank betreffende oude stenen.
Hieronder kunnen wij enkele namen van stenen vernoemen met de hangbare afmetingen die het meest gebruikt worden in de handelstermen.
 

Baksteenfabricage in onze streken.

Grondstof voor baksteen is klei in de ruime zin des woord: ook leem is soms geschikt voor het maken van baksteen. In België wordt tamelijk vette klei ontgonnen in de streek van Boom, Waas, kempen, streek van Kortrijk) alsmede allerhande leemsoorten in de polders, Limburg, verschillende plaatsen in Laag- en Midden-België). De kleisoort bepaald grotendeels de eigenschappen van het afgewerkt product. Gele bakstenen worden bekomen met klei die kalkhoudend is > meer langs de kuststreek, rode bakstenen met klei die ijzerhoudend is > meer naar het binnenland toe.

Handvormstenen:

De sinds eeuwen meest gebruikte manier om baksteen te maken bestaat erin vooraf goed week gemaakte klei in een houten bakje te werpen. Wat boven de rand van het bakje uitsteekt, wordt met een mes of met een gespannen draad weggesneden. Daarna keert men het bakje om en laat er de steen voorzichtig uitglijden. Na het drogen is de steen stevig genoeg om gestapeld en in de oven gebakken te worden.
Om de klei week te maken, moet men er vrij veel water aan toevoegen. Dit heeft als gevolg, dat men de bol klei, voor het inwerpen in de mal eerst in droog zand of zagemeel wentelt, om te beletten dat de natte klei aan de vorm blijft kleven. In België is het wentelen in zagemeel eerder zeldzaam, meestal wordt zand gebruikt, en de handvorm heeft dan een “bezand” oppervlak. (Indien men zagemeel gebruikt, dan zal dit bij het bakken volledig verdwijnen, zodat men een licht ruw oppervlak overhoudt.)

Machinale stenen:

Het “mechanisch” steenvormen in een vormbak of mal kon men reeds in de 19de eeuw. Deze stenen zijn echter meestal strakker van vorm dan de handvorm, omdat de meeste machines met drogere klei werkten en mechanisch napersten.

Voor dat de vormelingen in veldovens werden gebakken moesten ze voor de meeste kleisoorten eerst een aanzienlijk deel verliezen van het water dat de klei nog steeds bevat. Het gevaar zou anders bestaan dat de stenen bij het bakken zouden gaan barsten of kapot springen door de uitzetting van de waterdamp binnen de massa. Anderzijds wordt de maatvastheid van de vormelingen pas bereikt wanneer de krimp als van het vochtverlies beëindigd is. Deze noodzaak is de hoofdreden dat de baksteenindustrie eeuwenlang een seizoengebonden bedrijf was. ’s Winters was het drogen in open lucht inderdaad een langdurig en riskant proces. De oudste oventypes die heden ten dage in ons land nog worden gebruikt zijn de paap-oven, de klampoven en de veldoven. Wanneer het bakproces is voltooid wordt de oven gedoofd en laat men het geheel afkoelen (temperatuur in de oven tussen een 850° tot 1.200°C naargelang van de kleisoort). Bepaalde ertsen (metalen) of de verschillende kleisoorten bepalen de kleurschakeringen in de stenen. Dit is een kleine schets hoe bakstenen destijds werden gemaakt.
De hoge kwaliteit van oude baksteen is ongetwijfeld te danken aan de goede kleisteen die voor W.O.II gebruikt werd en het omslachtige productieproces: er gingen negen maanden over, voor de klei tot steen was “volgroeid”. Het was een simpele baksteenwijze maar met excellente resultaten.
Dat baksteen een hard product is waarop een agressief milieu weinig of geen vat heeft kan men verhalen op de monumentale gebouwen die nog steeds in historische steden te vinden zijn waaronder kerken, begijnhoven, abdijen, stadhuizen….enz. (zie eveneens oude rijhuizen met trapgevels o.a. in Brugge).


Kiezen voor herbruikpannen tegenover nieuwe pannen.

• Het gaat hierover handgevormde pannen, waardoor de pannen kunnen variëren van formaat, hieruit kunnen wij besluiten dat je geen volledig wind- en waterdicht dak kan bekomen, doch dit kan volledig verholpen worden door een goed onderdak te plaatsen.

• Voor een volledig dak wordt het budget minder aangesproken dan een nieuwe soort pannen te plaatsen.

• Deze pannen hebben reeds hun degelijkheid bewezen.

• De charme van een dak met oude pannen weegt zeker op
  tegenover nieuwe pannen vooral voor landelijk en monumentale gebouwen.

• Deze dienen wel door een erkende dakdekker geplaatst te worden en moeten aaneengesloten geplaatst worden.

• Golfpannen zijn nog steeds de meest toegepaste en verspreide dakbedekking, ook voor nieuwbouw.

Herbruikvloeren

• Terracotta tegels:
  
  De meeste terracottategels komen uit Frankrijk, België en Nederland. Ieder streek heeft zijn eigen specifieke plavuizen volgens de gebruikte kleisoorten. Dit varieert van vierkante tot zeshoekige of langwerpige tegels, genuanceerd van oranje, rood, gebroken wit, zwart.
   

• Oude cementtegels:
  
  Deze tegels vindt men veel in vroegere herenhuizen, arbeiderswoningen, cafés, hoevetjes, keukens en badkamers. Zij waren heel “in” tussen de jaren 1930-1960 en worden gekenmerkt door hun verscheidenheid in kleuren en tekeningen (patronen in de vloer). Meest voorkomende formaten 20/20 en 15/15.
   

• Oude kerkdallen:
  
  Tegels komen in de kleur zwart of wit voor en worden dikwijls in dambord geplaatst, de formaten zijn afhankelijk van de afbraak.

Wij kunnen met deze besluiten:

De laatste decennia heeft recuperatie-baksteen een onophoudelijk succes gekend en zijn er meer en meer mensen die voor recuperatiestenen kiezen in hun bouwproject. Steeds meer toekomstige (ver)bouwers willen hun woning personaliseren, en nieuwe bakstenen ogen daarvoor te anoniem, te regelmatig en eenvormig, te industrieel. Deze oude stenen geven ‘ziel’ aan de woning. Wij raden u aan met een betrouwbare handelaar in zee te gaan die kwalitatief materiaal kan leveren. Bij recuperatiestenen van oude gevelstenen gaat het geenszins om minderwaardige of afgedankte producten, als speelt de natuurlijke selectie ook mee: enkel stenen die hun degelijkheid gedurende decennia of zelfs eeuwen bewezen hebben, komen in aanmerking voor recuperatie.
Herbruikmaterialen zijn niet duurder dan nieuwe, desondanks het feit dat er veel arbeidsuren aan te pas komen om deze te recupereren. Dit is namelijk terug goed voor de werkgelegenheid. Deze materialen zijn milieuvriendelijk en doen geen afbraak aan de natuur.

Indien voor een verbouwing van een woning een identieke steen dient gezocht te worden, raden wij u aan een staal mee te nemen tijdens het bezoek aan uw handelaar in de buurt van herbruikstenen, zo kunt u de stenen vergelijken ter plekke.
Vraag ook advies aan uw handelaar in oude bouwmaterialen over het metselverband en de kleur van de voeg, deze bepalen voor minstens 50% het uiteindelijk uitzicht van uw gevel.

DE LEYN GEBRS. B.V.B.A. - VERKOOP VAN OUDE STENEN - BELGIË
Hoornstraat 96 te 8340 Moerkerke-Damme - België
tel. 050/50.03.24 - fax. 050/50.12.84 - gsm 0475/96.95.96
BTW-BE 0407.113.552 - Reg. nr. 407.113.552.05.00.91
Website: www.deleyn.com - E-mail: info@deleyn.com